(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
13.220. అధ్యాయః 220
అథ దానధర్మపర్వ ॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Topics
ఈశ్వరేణోమాంప్రతి అంధత్వపంగుత్వాదినానాదోషకారణీభూతానాం దుష్కర్మణాం విశిష్య కథనం॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Text

ఉమోవాచ।

భగవందేవదేవేశ మమ ప్రీతివివర్ధన।
`జాత్యంధాశ్చైవ దృశ్యంతే జాతా వా నష్టచక్షుషః।
కేన కర్మవిపాకేన తన్మే శంసితుమర్హసి॥ 13-220-1(90024)
మహేశ్వర ఉవాచ। 13-220-2x(7524)
హంత తే కథయిష్యామి శృణు కల్యాణి కారణం॥ 13-220-2(90025)
యే పురా కామకారేణి పరవేశ్మసు లోలుపాః।
పరస్త్రియోఽభివీక్షంతే దుష్టేనైవ స్వచక్షుషాః॥ 13-220-3(90026)
అంధీకుర్వంతి యన్మర్త్యాన్క్రోధలోభసమన్వితాః।
లక్షణజ్ఞాశ్చ రూపేషు అయథావత్ప్రదర్శకాః॥ 13-220-4(90027)
ఏవం యుక్తసమాచారాః కాలధర్మవశాస్తు తే।
దండితా యమదండేన నిరయస్థాశ్చిరం ప్రియే॥ 13-220-5(90028)
యది చేన్మానుషం జన్మ లభేరంస్తే తథాపి వా।
స్వభావతో వా జాతా వా అంధా ఏవ భవంతి తే।
అక్షిరోగయుతా వాఽపి నాస్తి తత్ర విచారణా॥ 13-220-6(90029)
ఉమోవాచ। 13-220-7x(7525)
ముఖరోగయుతాః కేచిద్దృశ్యంతే సతతం నరాః।
దంతకంఠకపోలస్థైర్వ్యాధిభిర్బహుపీడితాః॥ 13-220-7(90030)
ఆదిప్రభృతి వై మర్త్యా జాతా వాఽప్యథ కారణాత్।
కేన కర్మవిపాకేన తన్మే శంసితుమర్హసి॥ 13-220-8(90031)
మహేశ్వర ఉవాచ। 13-220-9x(7526)
హంత తే కథయిష్యామి శృణు దేవి సమాహితా॥ 13-220-9(90032)
కువక్తారస్తు యే దేవి జిహ్వయా కటుకం భృశం।
అసత్యం పరుషం ఘోరం గురూన్ప్రతి పరాన్ప్రతి॥ 13-220-10(90033)
జిహ్వాబాధాం తదాఽన్యేషాం కుర్వతే కోపకారణాత్।
ప్రాయశోఽనృతభూయిష్ఠా నరాః కార్యవశేన వా।
తేషాం జిహ్వాప్రదేశస్థా వ్యాధయః సంభవంతి తే॥ 13-220-11(90034)
కుశ్రోతారస్తు యే చార్యం పరేషాం కర్ణనాశకాః।
కర్ణరోగాన్బహువిధాఁల్లభంతే తే పునర్భవే॥ 13-220-12(90035)
దంతరోగశిరోరోగకర్ణరోగాస్తథైవ చ।
అన్యే దుఃఖాశ్రితా దోషాః సర్వే చాత్మకృతం ఫలం॥ 13-220-13(90036)
ఉమోవాచ। 13-220-14x(7527)
పీడ్యంతే సతతం దేవ మానుషేష్వేవ కేచన।
కుక్షిపక్షాశ్రితైర్దోషైర్వ్యాధిభిశ్చోదరాశ్రితైః॥ 13-220-14(90037)
తీక్ష్ణిశూలైశ్చ పీడ్యంతే నరా దుఃఖపరిప్లుతాః।
కేన కర్మవిపాకేన తన్మే శంసితుమర్హసి॥ 13-220-15(90038)
మహేశ్వర ఉవాచ। 13-220-16x(7528)
యే పురా మనుజా దేవి కామక్రోధవశా భృశం।
ఆత్మార్థమేవ చాహారం భుంజంతే నిరపేక్షకాః॥ 13-220-16(90039)
అభక్ష్యాహారదానైశ్చ విశ్వస్తానాం విషప్రదాః।
అభక్ష్యభక్షదాశ్చైవ శౌచమంగలవర్జితాః॥ 13-220-17(90040)
మాంసయుక్తసమాచారాః పునర్జన్మని శోభనే।
కథంచిత్ప్రాప్య మానుష్యం తత్ర తే వ్యాధిపీడితాః॥ 13-220-18(90041)
తైస్తైర్బహువిధాకారైర్వ్యాధిభిర్దుఃఖసంశ్రితాః।
భవంత్యేవం తథా దేవి యథా చైవం తథా కృతం॥ 13-220-19(90042)
ఉమోవాచ। 13-220-20x(7529)
దృశ్యంతే సతతం దేవ వ్యాధిభిర్మేహనాశ్రితైః।
పీడ్యమానాస్తథా మర్త్యా అశ్మరీశర్కరాదిభిః।
కేన కర్మవిపాకేన తన్మే శంసితుమర్హసి॥ 13-220-20(90043)
మహేశ్వర ఉవాచ। 13-220-21x(7530)
యే పురా మనుజా దేవి పరదారప్రధర్షకాః।
తిర్యగ్యోనిషు ధూర్తా వై మైథునార్థం చరంతి చ॥ 13-220-21(90044)
కామదోషేణి యే ధూర్తాః కన్యాసు విధవాసు చ।
బలాత్కారేణ గచ్ఛంతి రూపదర్పసమన్వితాః॥ 13-220-22(90045)
తాదృశా మరణం పునర్జన్మని శోభనే।
యది చేన్మానుషం జన్మ లభేరంస్తే తథావిధాః।
మేహనస్థైస్తథా ఘోరైః పీడ్యంతే వ్యధిభిః ప్రియే॥ 13-220-23(90046)
ఉమోవాచ। 13-220-24x(7531)
భగవన్మానుషాః కేచిద్దృశ్యంతే శోషిణః కృశాః।
కేన కర్మవిపాకేన తన్మే శంసితుమర్హసి॥ 13-220-24(90047)
మహేశ్వర ఉవాచ। 13-220-25x(7532)
యే పురా మనుజా దేవి మాంసలుబ్ధాః సులోలుపాః।
ఆత్మార్థే స్వాదుగృద్ధాశ్చ పరభోగోపతాపినః॥ 13-220-25(90048)
అభ్యసూయాశ్చోపతాపాః పరభోగేషు యే నరాః।
ఏవం యుక్తసమాచారాః పునర్జన్మని శోభనే॥ 13-220-26(90049)
శేషవ్యాధియుతాస్తత్ర నరా ధమనిసంతతాః।
భవంత్యేవ నరా దేవి పాపకర్మోపభోగినః॥ 13-220-27(90050)
ఉమోవాచ। 13-220-28x(7533)
భగవన్మానుషాః కేచిత్క్లిశ్యంతే కంఠరోగిణః।
కేన కర్మవిపాకేన తన్మే శంసితుమర్హసి॥ 13-220-28(90051)
మహేశ్వర ఉవాచ। 13-220-29x(7534)
యే పురా మనుజా దేవి పరేషాం రూపనాశనాః।
ఆఘాతవధబంధైశ్చ వృథా దండేన మోహితాః॥ 13-220-29(90052)
ఇష్టనాశకరా యే తు అపథ్యాహారదా నరాః।
చికిత్సకా వా దుష్టాస్చ ద్వేషలోభసమన్వితాః॥ 13-220-30(90053)
నిర్దయాః ప్రాణిహింసాయాం మలదాశ్చిత్తనాశనాః।
ఏవంయుక్తసమాచారాః పునర్జన్మని శోభనే॥ 13-220-31(90054)
యది వై మానుషం జన్మ లభేరంస్తేషు దుఃఖితాః।
అత్ర తే క్లేశసంయుక్తాః కంఠరోగశతైర్వృతాః॥ 13-220-32(90055)
కేచిత్త్వగ్దోషసంయుక్తా వ్రణకుష్ఠైశ్చ సంయుతాః।
శ్విత్రకుష్ఠయుతా వాఽపి బహుధా కృచ్ఛ్రసంయుతాః।
భవంత్యేవ నరా దేవి యథా తేన కృతం ఫలం॥ 13-220-33(90056)
ఉమోవాచ। 13-220-34x(7535)
భగవన్మానుషాః కేచిదంగహీనాశ్చ పంగవ।
కేన కర్మవిపాకేన తన్మే శంసితుమర్హసి॥ 13-220-34(90057)
మహేశ్వర ఉవాచ। 13-220-35x(7536)
యే పురా మనుజా దేవి లోభమోహసమావృతాః।
ప్రాణినాం ప్రాణహింసార్థమంగవిఘ్నం ప్రకుర్వతే।
శస్త్రేణోత్కృత్య వా దేవి ప్రాణినాం చేష్టనాశకాః॥ 13-220-35(90058)
ఏవం యుక్తసమాచారాః పునర్జన్మని శోభనే।
తదంగహీనా వై ప్రేత్య భవంత్యేవ న సంశయః।
స్వభావతో వా జాతా వా పంగవశ్చ భవంతి తే॥ 13-220-36(90059)
ఉమోవాచ। 13-220-37x(7537)
భగవన్మానుషాః కేచిద్గ్రంథిభిః పిలకైస్తథా।
క్లిశ్యమానాః ప్రదృశ్యంతే తన్మే శంసితుమర్హసి॥ 13-220-37(90060)
మహేశ్వర ఉవాచ। 13-220-38x(7538)
యే పురా మనుజా దేవి గ్రంథిభేదకరా నృణాం।
ముష్టిప్రహారపరుషా నృశంసాః పాపకారిణః।
పాటకాస్తోటకాశ్చైవ శూలతున్నాస్తథైవ చ॥ 13-220-38(90061)
ఏవంయుక్తసమాచారాః పునర్జన్మని శోభనే।
గ్రంథిభిః పిలకైశ్చైవ క్లిశ్యంతే భృశదుఃఖితాః॥ 13-220-39(90062)
ఉమోవాచ। 13-220-40x(7539)
భగవన్మానుషాః కేచిత్పాదరోగసమన్వితాః।
దృశ్యంతే సతతం దేవ తన్మే శంసితుమర్హసి॥ 13-220-40(90063)
మహేశ్వర ఉవాచ। 13-220-41x(7540)
యే పురా మనుజా దేవి క్రోధలోభసమన్వితాః।
మనుజా దేవతాస్థానం స్వపాదైర్భ్రంశయంత్యుత।
జానుభిః పార్ష్ణిభిశ్చైవ ప్రాణిహింసాం ప్రకుర్వతే॥ 13-220-41(90064)
ఏవంయుక్తసమాచారాః పునర్జన్మని శోభనే।
పాదరోగైర్బహువిధైర్బాధ్యంతే విపదాదిభిః॥ 13-220-42(90065)
ఉమోవాచ। 13-220-43x(7541)
భగవన్మానుషాః కేచిద్దృశ్యంతే బహవో భువి।
వాతజైః పిత్తజై రోగైర్యుగపత్సాన్నిపాతకైః॥ 13-220-43(90066)
రోగైర్బహువిధైర్దేవ క్లిశ్యమానాః సుదుఃఖితాః।
అసమస్తైః సమస్తైశ్చ ఆఢ్యా వా దుర్గతాస్తథా।
కేన కర్మవిపాకేన తన్మే శంసితుమర్హసి॥ 13-220-44(90067)
మహేశ్వర ఉవాచ। 13-220-45x(7542)
తదహం తే ప్రవక్ష్యామి శృణు కల్యాణి కారణం॥ 13-220-45(90068)
యే పురా మనుజా దేవి త్వాసురం భావమాశ్రితాః।
స్వవశాః కోపనపరా గురువిద్వేషిణస్తథా॥ 13-220-46(90069)
పరేషాం దుఃఖజనకా మనోవాక్కాయకర్మభిః।
ఛిందన్భిందన్స్తుదన్నేవ నిత్యం ప్రాణిషు నిర్దయాః॥ 13-220-47(90070)
ఏవంయుక్తసమాచారాః పునర్జన్మని శోభనే।
యది వై మానుషం జన్మ లభేరంస్తే తథావిధాః।
తత్ర తే బహుభిర్ఘోరైస్తప్యంతే వ్యాధిభిః ప్రియే॥ 13-220-48(90071)
కేచిద్వాతాదిసంయుక్తాః కేచిత్కాససమన్వితాః।
జ్వరాతిసారతృష్ణాభిః పీడ్యమానాస్తథా పరే॥ 13-220-49(90072)
పాదగుల్మైశ్చ బహుభిః శ్లేష్మదోషసమన్వితాః।
పాదరోగైశ్చ వివిధైర్వ్రణకుష్ఠభగందరైః।
ఆఢ్యా వా దుర్గతా వాఽపి దృశ్యంతే వ్యాధిపీడితాః। 13-220-50(90073)
ఏవమాత్మకృతం కర్మ భుంజంతే తత్రతత్ర తే।
అభిభూతుం న శక్యం హి కేనచిత్స్వకృతం ఫలం।
ఇతి తే కథితం దేవి భూయః శ్రోతుం కిమిచ్ఛసి॥ ॥ 13-220-51(90074)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అనుశాసనపర్వణి దానధర్మపర్వణి వింశత్యధికద్విశతతమోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.